prawo karne

porady dotyczące pisania prac z prawa karnego

Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu

5/5 - (3 votes)

Rozdział przestępstw przeciwko porządkowi publicznemu został – w porównaniu ze stanem dotychczasowym – powiększony o te dotyczące wzięcia zakładnika, handlu ludźmi, a także przestępstwa, które z uwagi na przedmiot unormowań nie mogły być pomieszczone w innych rozdziałach. Jednocześnie pomija niektóre dotychczasowe typy przestępstw związane z poprzednim systemem, a nie mające racji bytu w nowym systemie ustrojowym, np. art. 270 i 271 k.k. z 1969 r.

Typy przestępstw zamieszczone w rozdziale XXXII k.k. zatytułowanym: „Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu” nie stanowią grupy jednolitej, a dobro wskazane w tytule rozdziału trudno potraktować jako wspólny im przedmiot ochrony. Jeżeli przez porządek publiczny rozumieć pewien ład i spokój panujący w miejscach publicznych, to tak określone dobro jest przedmiotem ochrony art. 254-257 i 260-261 k.k. co do pozostałych przepisów z tego rozdziału, to łączy je nie wspólny przedmiot ochrony, lecz fakt, że pasowały one do żadnego z poprzednich rozdziałów części szczególnej.

Szereg przepisów tego rozdziału posługuje się znamieniem „publicznie” dla określenia sposobu działania sprawcy. Wykładnia tego znamienia, które używane jest w przepisach innych rozdziałów (np. art. 213 i 216 k.k.) nie jest w doktrynie i orzecznictwie jednolita. Jego znaczenie może być też zróżnicowane w zależności od kontekstu, w jakim znamię to jest użyte . w ramach przepisów tego rozdziału istotne wydaje się to znaczenie słowa „publicznie”, które wiąże się z zakresem rzeczywistych lub potencjalnych odbiorców lub obserwatorów zachowania się sprawcy. Sprawca działa więc publicznie, gdy jego działanie może być dostrzeżone przez nieoznaczoną liczbę osób (np. działanie osoby przemawiającej do tłumu, wypowiedź w prasie) albo przez oznaczoną, ale większą liczbę osób (np. przez zgromadzonych na zebraniu pracowników fabryki). Publiczne jest też działanie, jeśli ma miejsce na ogólnie dostępnym zebraniu (np. na spotkaniu kandydata z wyborcami, nawet jeśliby ich przyszło tylko kilku) oraz na posiedzeniach kolegialnych organów publicznych (np. Sejm lub organów samorządowych i na jawnych posiedzeniach sądu).

Nawoływanie do przestępstwa art. 255 k.k.

5/5 - (3 votes)

Art. 255 § 1. Kto publicznie nawołuje do popełnienia występku, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

  • 2. Kto publicznie nawołuje do popełnienia zbrodni, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
  • 3. Kto publicznie pochwala popełnienie przestępstwa, podlega grzywnie do 180 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Działanie przestępne polega na publicznym nawoływaniu do popełnienia występku (§ 1), zbrodni (§ 2) lub pochwalaniu popełnienia przestępstwa (§ 3).

Nawołuje – tzn. oddziałuje na psychikę innych osób, bliżej nie określonych, nawet nie znanych sprawcy, w celu usposobienia ich do popełnienia przestępstwa. Może to być wyznanie, zachęcanie i podburzanie, prowadzone różnymi środkami – np. poprzez wygłaszanie przemówień w radiu, telewizji, na ulicy, zamieszczanie artykułów prasowych, wznoszenie okrzyków, rozdawanie ulotek, wystawianie transparentów i haseł.

Warunkiem karalności jest działanie publiczne, tzn. w sposób dostępny dla nie określonej bliżej lub większej liczby osób, także w środkach masowej informacji.

Karalność publicznego nawoływania do przestępstwa lub pochwalania go przewidziana jest w art. 255 k.k. Jeśli nawoływanie takie skierowane jest do zindywidualizowanych osób, to wyczerpuje jednocześnie znamiona podżegania do przestępstwa (art. 18 § 2 k.k.). Kwalifikowanym typem tego przestępstwa jest nawoływanie do zbrodni (art. 255 § 3 k.k.).

Pochwalanie przestępstwa może polegać na pochwalaniu konkretnego już popełnionego czynu przestępnego (np. kradzieży przez X-a) lub na wyrażaniu aprobaty popełniania przestępstw sformułowanej abstrakcyjnie, np. przez twierdzenie, że dokonywanie kradzieży jest godne pochwały i podziwu. Art. 255 ma oczywiście na myśli tylko czyny będące przestępstwami w świetle prawa polskiego.

Nawoływanie do przestępstwa – art. 255 k.k.

Art. 255 kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność karną za publiczne nawoływanie do popełnienia przestępstwa oraz za pochwalanie przestępstw. Przepis ten ma na celu ochronę porządku prawnego oraz przeciwdziałanie propagowaniu zachowań niezgodnych z prawem.

Zakres przestępstwa
Działania karalne według art. 255 k.k. obejmują trzy podstawowe formy:

  1. Publiczne nawoływanie do popełnienia występku (art. 255 § 1 k.k.).
  2. Publiczne nawoływanie do popełnienia zbrodni (art. 255 § 2 k.k.).
  3. Publiczne pochwalanie popełnienia przestępstwa (art. 255 § 3 k.k.).

Definicja nawoływania
Nawoływanie oznacza wywieranie wpływu na psychikę innych osób w celu zachęcenia ich do popełnienia przestępstwa. Działanie to może przybierać różne formy, takie jak:

  • wygłaszanie przemówień publicznych,
  • zamieszczanie treści w środkach masowego przekazu (prasa, internet, telewizja),
  • rozdawanie ulotek,
  • wznoszenie okrzyków czy eksponowanie transparentów.

Publiczny charakter działania
Warunkiem odpowiedzialności karnej jest publiczny charakter czynu. Oznacza to, że działanie musi być dostępne dla nieograniczonej lub bliżej nieokreślonej liczby osób. Publiczność jest cechą odróżniającą nawoływanie od podżegania, które kierowane jest do zindywidualizowanego odbiorcy.

Kwalifikowany typ czynu
Przepis art. 255 § 2 k.k. przewiduje surowszą odpowiedzialność za nawoływanie do popełnienia zbrodni, co odzwierciedla większe zagrożenie dla społeczeństwa wynikające z takich działań.

Pochwalanie przestępstw
Art. 255 § 3 k.k. penalizuje publiczne pochwalanie przestępstw, które może przybrać formę aprobaty dla konkretnego czynu (np. pochwała konkretnej kradzieży) lub ogólnego zachęcania do działań przestępczych (np. twierdzenie, że kradzieże są pozytywne). Karalne jest jedynie pochwalanie czynów uznawanych za przestępstwa w świetle polskiego prawa.

Relacja do innych przepisów
Nawoływanie do przestępstwa, w zależności od kontekstu, może wyczerpywać znamiona podżegania (art. 18 § 2 k.k.). W przypadku działań skierowanych do konkretnych osób, podżeganie traktowane jest jako współudział w przestępstwie.

Art. 255 k.k. pełni ważną funkcję w ochronie porządku prawnego i zapobieganiu szerzeniu zachowań antyspołecznych. Poprzez penalizację nawoływania i pochwalania przestępstw, przepis ten działa prewencyjnie, ograniczając propagowanie niezgodnych z prawem postaw w przestrzeni publicznej.

Związek przestępny. Zorganizowana grupa przestępcza – art. 258 k.k.

5/5 - (5 votes)

praca z prawa karnego

Art. 258 § 1. Kto bierze udział w zorganizowanej grupie albo związku mającym na celu popełnianie przestępstw, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

  • 2. Jeżeli grupa albo związek określony w § 1 ma charakter zbrojny, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
  • 3. Kto grupę albo związek określony w § 1 lub 2 zakłada lub taką grupą albo takim związkiem kieruje, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Przepis przewiduje odpowiedzialność za sam umyślny udział w związku lub zorganizowanej grupie mających na celu przestępstwo.

Czyny przestępne (np. rozboje) popełnione przez sprawcę jako członka związku lub zorganizowanej grupy nie są pochłaniane przez omawiany przepis.

Związek zbrojny lub zorganizowana grupa zbrojna to takie struktury, które są zaopatrzone w broń palną lub których działalność zakłada używanie broni. Przestępstwo może zostać popełnione tylko umyślnie.

K.k. opisuje w art. 258 typ przestępstwa polegającego na udziale w zorganizowanej grupie albo w związku mającym na celu popełnianie przestępstw.

Przez związek należy rozumieć trwały zespół ludzi (co najmniej 3 osoby), mających cechy zorganizowania, a więc mający pewne zasady przyjmowania członków, zasady podporządkowania i dyscypliny, i ustalone zakresy kompetencji związane z programem działania związku. Co do zorganizowanej grupy, należy przyjąć, że pojęcie to oznacza zespół co najmniej 3 osób, zorganizowany w formie luźniejszej niż związek. Z drugiej strony, struktura taka z pewnością musi być czymś więcej niż „porozumienie z inną osobą” w celu popełniania przestępstwa (art. 16 § 1 k.k.), tzn. nie jest stworzeniem grupy zwykłe przegotowanie przestępstwa.

Udział w zbrojnym związku przestępnym (art. 258 § 2 k.k. zagrożony jest surowszą karą. Surowszą karą zagrożone jest też zakładanie związku lub grupy przestępczej lub kierowanie nimi (art. 258 § 3 k.k.).

Relacje, które występują między grupą przestępczą a związkiem przestępnym, z reguły mają charakter porównawczy. A. Marek stwierdza,że „związek przestępny charakteryzuje się z reguły wyższym stopniem zorganizowania (ustalonej struktury) niż grupa, jednakże nie jest to kryterium rozłączne, gdyż istnieją zorganizowane grupy przestępcze o wypracowanej strukturze i żelaznych zasadach dyscypliny, zwłaszcza prowadzące zorganizowaną działalność przestępczą nastawioną na zysk”[1].

[1] A. Marek, Prawo karne. Zagadnienia teorii i praktyki, Warszawa 1997, s. 665

Branie zakładnika art. 252 k.k.

5/5 - (4 votes)

Art. 252 § 1. Kto bierze lub przetrzymuje zakładnika w celu zmuszenia organu państwowego lub samorządowego, instytucji, organizacji, osoby fizycznej lub prawnej albo grupy osób do określonego zachowania się, podlega karze pobawienia wolności od roku do lat 10.

Paragraf 2. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

Paragraf 3. Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Paragraf 4. Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1, kto odstąpił od zamiaru wymuszenia i zwolnił zakładnika.

Przewidziany w art. 252 typ przestępstwa wzięcia zakładnika nie był znany dotychczasowemu prawu. Przepis określa odpowiedzialność za wzięcie lub przetrzymywanie drugiej osoby w charakterze zakładnika w celu zmuszenia innych do spełnienia żądań sprawcy, uzależniającego dalsze losy ofiary od spełnienia wysuniętych żądań.

Bierze lub przetrzymuje – porywa inną osobę, pozbawiając ją wolności przez pewien okres; działanie może ograniczać się tylko do porwania i przekazania innej osobie w celu przetrzymywania, a także sprowadzać się do samego przetrzymywania.

Zmuszania może być skierowane przeciwko organowi państwowemu lub samorządowemu, instytucji, organizacji, osobie fizycznej, prawnej czy grupie osób.

Zmuszanie do określonego zachowania się – np. podstawienia samolotu w celu umożliwienia opuszczenia terytorium państwa, zwolnienia określone osoby czy grupy osób z więzienia.

Przestępstwo jest lex specialis w stosunku do wymuszenia rozbójniczego określonego w art. 282.2 określa kwalifikowany typ przestępstwa ze względu na skutek w postaci śmierci człowieka lub jego ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Przepis nie wyjaśnia czy skutek ograniczony jest wyłącznie do zakładnika. Wydaje się, że nie. Umyślne pozbawienie życia zakładnika stanowi zbrodnię z art. 148 § 2. Karalne jest również przygotowanie do tego przestępstwa (§ 3).

Względem czynu podstawowego określonego w § 1, przepis § 4 przypomina pewna postać czynnego żalu, uchylającą karalność, gdy sprawca odstąpił od wymuszenia i zwolnił zakładnika. Nie dotyczy to typu kwalifikowanego.

Przepis nie wymaga dobrowolności odstąpienia. Może ono być dobrowolne lub stanowić wynik perswazji, stwierdzenia beznadziejności sytuacji itp.

Przestępstwo z art. 252 k.k. polega na wzięciu lub przetrzymywaniu zakładnika w celu zmuszenia organu państwowego lub samorządowego, instytucji, organizacji, osobie fizycznej lub prawnej albo grupy osób do określonego zachowania się.

Pojęcie „wzięcia zakładnika” należy rozumieć jako pozbawienie człowieka wolności połączone z groźbą spowodowania jego śmierci lub uszkodzenia ciała albo porównywalnej do tego krzywdy, jeżeli żądanie sprawcy nie zostanie spełnione.

Przestępstwo to jest podobnie skonstruowane do wymuszenia rozbójniczego (art. 282 k.k.), przy którym inny jest jednak cel działania sprawcy.

„Zmuszanie do określonego działania” może polegać np. na zmuszaniu do uwolnienia kogoś z więzienia albo do wygłoszenia oświadczenia określonej treści w TV.

Kwalifikowany typ tego przestępstwa zachodzi gdy następstwem wzięcia lub przetrzymywania zakładnika jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu (art. 252 § 2 k.k.).

Karalne jest również przygotowanie do tego przestępstwa (art.252 § 3 k.k.).

W § 4 art. 252 k.k. przewiduje się specyficzną postać czynnego żalu sprawcy dokonanego przestępstwa wzięcia zakładnika.

Mianowicie jeżeli sprawca taki odstąpił od zamiaru wymuszenia i zwolnił zakładnika (rozumie się, że dobrowolnie, chociaż przepis tego wyraźnie nie mówi) – nie podlega on karze. Przepis ten najwyraźniej daje pierwszeństwo ochronie życiu i zdrowi napastnika przed zasadą sprawiedliwości, wymagającej ukarania sprawcy dokonanego przestępstwa. Ma on umożliwić pertraktacje z porywaczem. Czynny żal i jego prawne konsekwencje nie dotyczą jednak kwalifikowanego typu przestępstwa.