Zakres kompetencji organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego

5/5 - (9 votes)

praca magisterska z administracji

W procesie kształtowania i realizacji polityki energetycznej państwa, w szczególności dotyczącej reglamentacji działalności gospodarczej koncesjonowania przedsiębiorstw ciepłowniczych, uczestniczą takie podmioty administracji publicznej jak:

  1. Prezes Rady Ministrów.
  2. Rada Ministrów.
  3. Minister właściwy do spraw gospodarki.
  4. Prezes URE.
  5. Samorząd województwa, w tym zarządy województw.
  6. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Szczególne miejsce w tym procesie zajmuje Sąd Antymonopolowy (SAM), działający w strukturach sądownictwa powszechnego, będący organem odwoławczym m.in.[1] od decyzji Prezesa URE[2].

Rada Ministrów

Rada Ministrów na wniosek Ministra Gospodarki określa Założenia polityki energetycznej państwa, w tym polityki koncesjonowania działalności przedsiębiorstw energetycznych. Jest to wiodący dokument dla wszystkich organów państwa, które ustawowo są upoważnione do wydawania przepisów wykonawczych w dziedzinie zaopatrzenia kraju w paliwa i energię oraz koncesji i decyzji regulacyjnych.[3]

Tak np. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zobowiązany jest wykonywać swoje zadania i kompetencje zgodnie z „ustawą i założeniami polityki energetycznej państwa”[4], a w odniesieniu do koncesji, powinien „brać pod uwagę założenia polityki energetycznej”[5].

Uchwalone przez Radę Ministrów Założenia stanowią element „polityki Rady Ministrów”[6]. i wyznaczają wiążące kierunki działań dla organów administracji państwowej, szczególnie dla Ministra Gospodarki jako koordynatora tej polityki.. Muszą one być zgodne z założeniami polityki energetycznej, lecz nie mogą być sprzeczne z Prawem energetycznym i innymi ustawami regulującymi działalność podmiotów w sferze energetyki.

W lutym 2000 r. Rząd Rzeczpospolitej Polskiej zaakceptował Założenia Polityki Energetycznej Polski do roku 2020[7]., w których zawarte są nie tylko trzy strategie rozwoju sektora (przetrwania, odniesienia i postępu), ale również wizje rozwoju makroekonomicznego kraju. Treść Założeń opracowanych, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju kraju, określa także politykę koncesjonowania działalności przedsiębiorstw energetycznych. Ponieważ Założenia nie uzyskały formy prawnej określonej w art.87 Konstytucji i wymogiem wynikającym z art.88 Konstytucji oraz art.10 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych (Dz.U. Nr 62 poz.718) wzbudzać może to wątpliwości, czy założenia mają wiążący charakter prawny.[8]

Rada Ministrów zobowiązana jest przedstawiać Sejmowi (co dwa lata) ocenę realizacji tych Założeń, wraz z propozycjami ich korekty oraz krótkoterminowe prognozy. W brzmieniu art.13 ust.3 Prawa Energetycznego – Rada Ministrów nie ma obowiązku przedstawiania Sejmowi uchwalanych przez siebie Założeń polityki energetycznej państwa, a jedynie ocenę jej realizacji wraz z ewentualnymi propozycjami ich korekty. Taki stan powoduje, iż Sejm może oceniać i prowadzić debatę nad „własną oceną” założeń dokonaną przez Radę Ministrów, natomiast nie ma w zasadzie wpływu na ustalenia w projekcie założeń na etapie ich powstawania.

Rada Ministrów ma uprawnienia ustawowe do wydawania rozporządzeń w pewnym obszarze energetyki, w tym także w zakresie koncesjonowania[9] i tak, w drodze rozporządzenia, ustala wysokość i sposób pobierania przez Prezesa URE corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne (w tym ciepłownicze), którym została udzielona koncesja.[10]

Prezes Rady Ministrów

Prezes Rady Ministrów zapewnia wykonywanie polityki Rady Ministrów i określa sposoby jej wykonywania[11]. Do kompetencji Premiera należy powoływanie i odwoływanie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

Minister właściwy do spraw gospodarki

Ministrem właściwym dla gospodarki jest Minister Gospodarki, który jest naczelnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach gospodarki, w tym energetyki[12]. Rola Ministra Gospodarki w sektorze energetyki polega na kreowaniu i realizacji polityki energetycznej, w tym koordynowaniu działań podejmowanych przez podmioty zobowiązane ustawowo do realizacji tej polityki.

Wśród zadań Ministra Gospodarki w zakresie polityki energetycznej, na pierwsze miejsce wysuwa się obowiązek przygotowywania, w porozumieniu z właściwymi ministrami, projektu Założeń polityki energetycznej kraju.

Od 1 stycznia 2002 r. do kompetencji Ministra Gospodarki należy również:

  • wnioskowanie do Prezesa Rady Ministrów o powołanie Prezesa URE, [13]
  • powoływanie lub odwoływanie, na wniosek Prezesa URE, Wiceprezesa URE[14].
  • nadawanie Statutu URE określającego jego organizację wewnętrzną[15],
  • nadzór nad działalnością Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,[16]
  • wydawanie rozporządzeń w obszarze energetyki[17], w tym także związanych z koncesjonowaniem[18].

Rola Ministra Gospodarki w sektorze energetycznym nie jest jednak jednoznaczna, ponieważ z analizy zadań Ministra Gospodarki określonych w Ustawie o działach administracji rządowej oraz Prawie energetycznym wynika, iż ustawodawca dokonał wyraźnego rozdziału zadań w zakresie gospodarki energetycznej między dwa organy administracji rządowej tj. Ministra Gospodarki i Prezesa URE. Szczególnie wyraźnie występuje to w zadaniach tych organów, które wymienione są w Prawie energetycznym. I tak, do zadań Ministra Gospodarki należy polityka energetyczna, której zakres jest wymieniony w sposób wyczerpujący. W szczególności nie obejmuje on „regulowania działalności przedsiębiorstw energetycznych”, które należą do kompetencji Prezesa URE.

Natomiast należy podkreślić, że istnieje powiązanie między założeniami polityki energetycznej państwa, a działaniami regulacyjnymi Prezesa URE. W zakresie koncesjonowania Prezes URE zobowiązany jest ustawowo do przestrzegania polityki koncesjonowania określonej w Założeniach polityki energetycznej państwa, a Minister może wydawać wytyczne i polecenia dla Prezesa URE w tym zakresie.

Województwo

Zgodnie z art.23 ust. 3 i 4 Prawa energetycznego, zarząd województwa jest podmiotem opiniującym w sprawach dotyczących udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany i cofania koncesji[19]. Nieprzedstawienie przez zarząd województwa opinii, o której mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od przedłożenia sprawy do zaopiniowania jest równoznaczne z wydaniem pozytywnej opinii.

Ze względu na lokalny charakter, działania opiniodawcze zarządu województwa wspomagają prowadzone postępowania koncesyjne przed Urzędem Regulacji Energetyki. Informacje władz lokalnych i przedstawiane w opiniach uwagi wzbogacają wiedzę Prezesa URE o podmiotach koncesjonowanych i pomagają w ustalaniu niezbędnych warunków koncesyjnych, zapewniających właściwe prowadzenie działalności koncesjonowanej. Ponadto samorząd województwa[20] uczestniczy w planowaniu zaopatrzenia w energię i paliwa na obszarze województwa[21] jako organ opiniodawczy projektu założeń planu dla poszczególnych gmin w zakresie koordynacji współpracy z innymi gminami. Można przyjąć, że rolą samorządu województwa jest inspirowanie podejmowania przez gminy (w szczególności średnie i małe) wspólnych projektów energetycznych, a także ingerowanie tam, gdzie dochodzi do konfliktów pomiędzy partykularnymi interesami gmin. Należy jednak podkreślić, że samorząd województwa nie stanowi wobec gmin organu kontroli lub nadzoru i nie jest organem wyższego stopnia w postępowaniu administracyjnym.

Wojewoda w sprawach energetyki (w tym ciepła) posiada ustawowo ustalone zadania[22], które nie są wprost związane z procesem koncesjonowania energetyki.

Wojewoda występuje jako organ nadzoru wobec gmin[23] gdy bada i opiniuje zgodność Założeń bądź Planów zaopatrzenia w energię i paliwa z polityką energetyczną państwa oraz z obowiązującym prawem[24], a także gdy stwierdza zgodność planów z przyjętymi wcześniej założeniami. Jako reprezentant rządu w terenie może więc dostosowywać szczegółowe cele polityki regionalnej państwa, które w przypadku polityki energetycznej, wymagają uwzględnienia miejscowych warunków. Wojewoda wyraża swoje stanowisko w formie opinii, które nie mają charakteru wiążącego. Ponieważ ustawa nie określa terminu na przedstawienie przedmiotowej opinii, ma tu zastosowanie reguła wyrażona w art.89 ustawy o samorządzie gminnym[25].

Powiat i gmina

Samorządowy powiat i gmina nie otrzymały wprost zadań administracyjnych w zakresie reglamentowania działalności gospodarczej przedsiębiorstw ciepłowniczych i energetyki.

Można jednak spodziewać się pośredniego wpływu gminy na działalność podmiotów koncesjonowanych, bowiem mając pozornie lub sprzeczne interesy na lokalnym rynku ciepła może wystąpić w różnej pozycji:

  • jako regulator lokalnego rynku ciepła przez Plan zaopatrzenia w energię i paliwa reprezentując interes publiczny w tworzeniu bezpiecznego, przyjaznego środowisku i akceptowalnego społecznie systemu zaopatrzenia w ciepło.
  • jako użytkownik ciepła w swoich obiektach komunalnych,
  • jako producent lub dystrybutor ciepła przedsiębiorstwa ciepłowniczego, którego jest właścicielem lub większościowym (często stuprocentowym) udziałowcem bądź akcjonariuszem.

Podstawowym instrumentem realizacji zadań własnych gminy w zakresie energetyki jest planowanie zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe, którego proces przedstawia rysunek 2.

Rysunek 2. SCHEMAT TWORZENIA ZAŁOŻEŃ I PLANU ZAOPATRZENIA GMINY W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE

Wszelkie sprawy sporne między gminą i przedsiębiorstwem energetycznym, związane m.in. z ustalaniem warunków świadczenia usług, odmowy przyłączenia do sieci, odmowy sprzedaży energii elektrycznej, paliw gazowych lub ciepła oraz nieuzasadnionego ich wstrzymania, rozstrzyga Prezes Urzędu Regulacji Energetyki.

[1] Sąd Antymonopolowy sprawuje także kontrolę decyzji administracyjnych Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

[2] art. 30 ust. 2-4 Prawa energetycznego.

[3] M. Duda Istota i implikacje ustawy prawo energetyczne Biuletyn URE 1/1998

[4] art. 23 ust.1 Prawa energetycznego

[5] art.33 ust.4 Prawa energetycznego

[6] w rozumieniu art.148 Konstytucji RP (Dz.U. 1997 r. Nr 78 poz.483)

[7] Prawo energetyczne nie ustala formy jaką powinny otrzymać założenia np. uchwały czy rozporządzenia. Uchwalone przez Radę Ministrów Założenia powinny mieć formę uchwały, a więc powinny być ogłoszone w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor Polski” (art.10 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 1 sierpnia 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. Nr 62 poz.718)

[8] może powstać wątpliwość, czy mogą one stanowić podstawę decyzji wobec obywateli, osób prawnych i innych podmiotów. Szerzej R. i B. Taradejna, Prawo Energetyczne, IGCP, Warszawa, 2001 r. str. 25

[9] art. 32 ust. 2 i 3 Prawa energetycznego, a także art. 4 ustawy z dnia 26 maja 2000 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne (Dz.U. Nr 48 poz.555).

[10] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja (Dz. U. Nr.60, poz. 387 i z 1999 r. Nr.92, poz. 1049)

[11] art.148 ust.4 Konstytucji RPz dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 78 poz.483)

[12] szczegółowy zakres ustala: Rozdział 3 art.12 – 15 Prawa energetycznego; art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 1999 r. Nr.82, poz. 928 i z 2000 r. Nr.12, poz. 136); § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki (Dz. U. Nr.50, poz. 588).

[13] art.21 ust.2 Prawa Energetycznego (Dz.U. 2001 r. Nr 154 poz.1800)

[14] art.21 ust. 5 Prawa Energetycznego (Dz.U. 2001 r. Nr 154 poz.1800)

[15] art.21 ust. 6 Prawa Energetycznego (Dz.U. 2001 r. Nr 154 poz.1800)

[16] art.3 ust. 3 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. 1999 r. Nr 82 poz.926 z późn.zm.)

[17] art.2 ust.1 i 2, art.6 ust.4, art.9 ust.1, art.10 ust.3 , art.11 ust.1 i 2, art.22 ust.2 , art.46 ust.1, art.48 ust.3, art.52 ust.4, art.54 ust.6 Prawa energetycznego

[18] art.32 ust.3 oraz art.34 ust.3 Prawa Energetycznego

[19] ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. Nr.91, poz. 576 z późn. zm.). Patrz też art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr.98, poz. 1071), w myśl którego zajęcie stanowiska przez organ (m. in. wyrażenie opinii) następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zażalenie służy do samorządowego kolegium odwoławczego (por. art. 17 pkt 1, art. 144 i art. 127 § 2 Kpa).

[20] ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. Nr.91, poz. 576 z późn. zm.).

[21] w zakresie określonym w art. 19 ust. 5. Prawa energetycznego

[22] art. 17 ust. 2 i 3, art. 19 ust. 5 Prawa energetycznego

[23] Uprawnienia nadzorcze wojewody, przyznane mu przez art. 20 ust. 3 Prawa energetycznego, są niejednoznaczne, gdyż w art. 19 wymienione są aż dwa dokumenty nazwane „założeniami”: założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe (uchwalane przez radę gminy ust. 8) oraz założenia polityki energetycznej państwa (ust. 5).

[24] art. 17 ust. 2 i 3, art. 19 ust. 5 Prawa energetycznego

[25] Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. (tj. Dz.U. z 1996 r. Nr 13 poz.74 z późn. zm.) oraz art.20 Prawa energetycznego W myśl art.23 ust.4 nieprzedstawienie przez zarząd województwa opinii w terminie 14 dni od przedłożenia sprawy do zaopiniowania jest równoznaczne z wydaniem pozytywnej opinii

Podmiotowy zakres koncesjonowania

5/5 - (6 votes)

Lista obszarów koncesjonowanych jest zmienna, w pewnym stopniu odzwierciedla stopień swobody gospodarczej (przy jej ustalaniu należy brać pod uwagę inne formy regulacji – wpis do ewidencji działalności regulowanej, sfery działalności podlegające obowiązkowi uzyskania pozwolić).

Istotne zmiany w zakresie koncesjonowania wprowadziła Ustawa z dnia 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.), która ograniczyła liczbę licencji do ośmiu. Ponadto w okresie obowiązywania ustawy zniesiono koncesje na zarządzanie liniami kolejowymi i świadczenie przewozów kolejowych, co zmniejszyło rozmiar katalogu. Ustawa stanowi również, że wprowadzenie koncesji w innych dziedzinach wymaga zmiany jej postanowień i jest możliwe tylko w odniesieniu do sektorów gospodarki, które mają i mają szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa państwa lub obywateli lub innych ważnych interes publiczny jest dozwolony tylko wtedy, gdy taka działalność nie może być prowadzona bezpłatnie lub po uzyskaniu zezwolenia.

Od wejścia w życie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej ustawodawca dwukrotnie rozszerzył katalog, dodając w 2010 r. kasę do gier, a w 2013 r. przesył dwutlenku węgla do podziemnych magazynów.

Potencjalnym koncesjonariuszem, jeśli zamierza prowadzić działalność gospodarczą w zakresie energetyki i złoży wniosek o udzielenie koncesji może być każdy: osoba fizyczna, osoba prawna, a także tzw. ułomna osoba prawna (np. spółka jawna).

W odniesieniu do niektórych osób prawnych i ułomnych osób prawnych przepisy ustawowe wyłączają możliwość podjęcia i prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie energetyki np. przez banki czy przedsiębiorstwa ubezpieczeniowe, spółki partnerski, a także w ramach stosunku prawnego spółki cywilnej wspólnie przez dwa lub więcej podmiotów[1].

W przypadku działalności objętej koncesją w rozumieniu u.s.d.g. z drugiej strony roboty budowlane i usługi budowlane nie kwalifikują się, mimo że ustawodawca posługuje się pojęciem koncesji na roboty budowlane lub usługi. Koncesja oznacza w tym przypadku umowę zawartą przez organy administracji publicznej z przedsiębiorcami o wykonanie robót budowlanych lub usług za wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie to stanowi wyłączne prawo do korzystania z budynku lub świadczenia usług, w tym pobierania pożytków, lub takie prawo łącznie z płatnością.

Ustawodawca nie umieścił jednak handlu hurtowego napojami alkoholowymi lub ich sprzedaży detalicznej w katalogu obszarów objętych koncesjami. Choć słowo „zezwolenie na alkohol” jest często używane w języku potocznym, to z prawnego punktu widzenia jest ono niepoprawne, gdyż ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przewiduje konieczność uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w wyżej wymienionych obszarach.

[1] pośrednio wynika z art. 26 § 4 kodeksu spółek handlowych

Kompetencje Prezesa URE

5/5 - (3 votes)

podrozdział z pracy magisterskiej z administracji

Kompetencje Prezesa URE można podzielić na: orzecznicze i pozaorzecznicze. Uprawnienia orzecznicze obejmują instrumenty władcze polegające na wydawaniu decyzji i postanowień administracyjnych w postępowaniach toczących się przed tym organem. Natomiast kompetencje o charakterze pozaorzeczniczym sprowadzają się do różnorodnych zadań związanych z realizacją polityki energetycznej państwa, realizowanych w niewładczych formach działania, przykładowo takich, jak publikowanie informacji służących zwiększeniu efektywności użytkowania paliw i energii,[1] uzgadnianie planów, publikacja wydawnictw o tematyce energetycznej itp.

Z punktu widzenia interesów przedsiębiorstw energetycznych oraz ich kontrahentów istotne znaczenie mają orzecznicze kompetencje Prezesa URE. Są one rozległe i obejmują następujące kategorie spraw:

– rozstrzyganie spornych spraw związanych z ustaleniem warunków związanych ze świadczeniem usług polegających na przesyłaniu paliw lub energii, odmową przyłączenia do sieci, odmową zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej, paliw gazowych lub ciepła albo nieuzasadnionym wstrzymaniem ich dostaw (art. 8 ust. 1);

– udzielanie bądź odmowa udzielenia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przewidzianym w prawie energetycznym, jej zmiana lub cofanie koncesji (art. 33 ust. 1, art. 35 ust. 3 i art. 41 ust. 2 i 3);

– udzielanie promesy na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie objętym prawem energetycznym (art. 43 ust. 2);

– nakazanie przedsiębiorstwu energetycznemu, pomimo wygaśnięcia koncesji, dalszego prowadzenia działalności objętej koncesją przez okres nie dłuższy niż 2 lata, jeżeli wymaga tego interes społeczny (art. 40 ust. 1);

– zatwierdzanie bądź odmowa zatwierdzenia taryfy dla paliw gazowych, energii elektrycznej i ciepła (art. 47 ust. 2);

– zatwierdzanie cen węgla brunatnego w stosunkach umownych pomiędzy kopalniami a elektrowniami ( art. 48 ust. 1 );

– zwalnianie przedsiębiorstwa energetycznego z obowiązku przedkładania taryf do zatwierdzenia, jeżeli działa ono na rynku konkurencyjnym bądź cofanie takiego zwolnienia ( art. 49);

– nakładanie kar pieniężnych z tytułu nieprzestrzegania przepisów prawa energetycznego na przedsiębiorstwa i ich kierowników ( art. 56 ust. 2).

Prezes URE posiada ustawowe upoważnienie do rozstrzygania sporów dotyczących świadczenia usług przesyłowych, odmowy zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej, paliw gazowych lub ciepła oraz nieuzasadnionego wstrzymania ich dostaw.[2]

Należy w tym miejscu przedstawić pogląd M. Waligórskiego[3], że organem koncesyjnym powinien być wyłącznie właściwy resortowo minister, którego kompetencje określa ustawa z 4 września 1999 r. o działach administracji rządowej[4], gdyż tylko ten organ może w drodze rozporządzenia wskazać, jakie dokumenty i informacje są wymagane przy składaniu wniosku, jeżeli uzna, że jest to niezbędne dla uprawdopodobnienia, że przedsiębiorca ubiegający się o koncesję będzie przestrzegał warunków ustalonych w koncesji. Takich uprawnień nie posiada Prezes URE nie będący ministrem, gdyż zgodnie z art. 93 Konstytucji wydawane przez niego zarządzenia nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów. Stąd też wątpliwości budzić może fakt ustanowienia jako organu koncesyjnego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Przyjęcie przez ustawodawcę takiego rozwiązania, iż organem koncesyjnym jest Prezes URE nie wydaje się być uzasadnione.

Od decyzji Prezesa URE przysługuje odwołanie do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego[5] w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu w sprawach gospodarczych.

Prezes URE składa Ministrowi Gospodarki corocznie, w terminie do końca pierwszego kwartału, sprawozdanie ze swojej działalności oraz przedstawia, na jego żądanie, informacje z zakresu swojej działalności.

[1] S. Gronowski, Prawo energetyczne, ABC, 2000, str.11

[2] art.8 Prawa Energetycznego

[3] M. Waligórski, Nowe prawo działalności gospodarczej, Poznań 2001, str.238

[4] Dz. U. z 1999 r. Nr 72. poz. 927 z późn. zm.

[5] art. 30 Prawa Energetycznego

Koncesja w państwach strefy Common Law

5/5 - (3 votes)

z pracy magisterskiej z administracji

W kręgu państw kultury prawnej Common Law można zetknąć się z instytucjami prawnymi określanymi w prawie, orzecznictwie czy doktrynie jako koncesja. Występują one pod takimi nazwami jak: nadanie (grant), nadanie królewskie (royal grant), licencja (license), przywilej (charter), koncesja (franichise).[1]

W systemie prawnym Stanów Zjednoczonych koncesjonowanie wywodzące się z systemu francuskiego wyróżnia dwie główne formy franchisingu tj. koncesję pełną (prawo do prowadzenia działalności z wykorzystaniem własnego kapitału) i koncesję na zarządzanie (prawo zarządzania majątkiem publicznym).[2] System ten jest stopniowo zastępowany instytucją upodabniającą się do koncesji. Jest to forma regulacji typu użyteczności publicznej public utilities. Cechą tego pojęcia jest stosowanie go do określenia działalności wykonywanej przez przedsiębiorstwa działające w interesie publicznym, ale powstałe na bazie kapitału prywatnego w sferze komunikacji, łączności oraz zaspokajania potrzeb bytowych mieszkańców, głównie na szczeblu lokalnym oraz na podstawie nadanego im statusu public utylity. Związane jest to nierozdzielnie z przekazywaniem jednostce prawa prywatnego przez instytucję publiczną do wykonywania zadań związanych z prowadzeniem działalności sfery komunalnej i bytowej użyteczności publicznej przy jednoczesnym pozostawieniu sobie pewnych mechanizmów gwarantujących, że przekazane zadania zostaną prawidłowo zrealizowane. Jest to dokonywane w formie umowy w których państwo jednostronnie ustala standard warunków umownych, ale ich moc wiążąca uzależniona jest od tego, czy zawierając kontrakt obie strony wyraźnie tak postanowią. Zakwalifikowanie działalności firmy jako public utylity powoduje, że jest ona podporządkowana specjalnej kontroli wykonywanej przez komisję stanową i mającą na celu ustalenie czy dany przedsiębiorca wykonuje przekazane mu przez wspólnotę zadania.[3]

[1] D.R.Kijowski, Pozwolenia w administracji publicznej, Białystok, 2000 r. str.132-135

[2] M.Waligórski, Nowe prawo działalności gospodarczej, Poznań 2001 r. str. 226

[3] D.R.Kijowski, Pozwolenia w administracji publicznej, Białystok, 2000 r. str.132-135